politika

Vučićeva antievropska poruka nije moguća bez kineskog i ruskog zaleđa

Dobrim odnosima s Pekingom i Moskvom, predsjednik Srbije dobija poene i na unutrašnjem planu, ali i šalje poruku Briselu da za njega postoje i drugi strateški partneri osim Evropske unije, smatraju analitičari.

Nakon prošlogodišnje izjave da je “evropska solidarnost samo bajka na papiru”, predsjednik Srbije Aleksandar Vučić ponovo je poslao oštru i antievropsku poruku. Ovaj put je uslijedila kao reakcija na Rezoluciju Evropskog parlamenta o izvještaju Evropske komisije, u kojoj se navodi da Srbija nazaduje u pogledu reformi, što je Vučić pred novinarima nazvao “ogoljenom laži”, a zastupnike EP-a opisao kao “izgubljene u vremenu i prostoru”.

Na pitanje da li ovo može usporiti evropski put Srbije, uz pritisak da prizna nezavisnost Kosova, sarkastično je odgovorio da “ne može da spava od straha. Ponosan sam što delegitimišem nezavisnost Kosova i to ću nastaviti raditi u inat Evropske unije, a u slavu Srbije, i ništa mi ne mogu”, poručio je predsjednik Srbije, čiji je vanjskopolitički prioritet upravo ulazak u EU.

Koliko onda ovakva retorika utječe na ovaj cilj, kao i “čelično prijateljstvo” koje Vučić gradi s Kinom, i šta je, zapravo, strategija lidera Srbije po ovom pitanju?

Oštra poruka Briselu: Gledajte u svoje dvorište

Predsjednica Evropskog pokreta u Srbiji Jelica Minić objašnjava da za vlasti u Srbiji rezolucija EP-a ima posebnu težinu. Izvještaj EK-a, dodaje, namijenjen je relativno zatvorenim krugovima evropskih institucija i Vladi Srbije, dok javnost u vrlo ograničenom obimu može pratiti i ocjenjivati taj veliki i detaljni dokument, s mnogo eufemističkih fraza i kvalifikacija.

S druge strane, kaže Minić, “rezolucija EP-a ima efekat kao da je dobošar izašao na srednjevekovni trg i obavestio građane Evrope, a i domaću javnost, da Srbija nazaduje u reformama, da ima mnoštvo kriminalnih afera koje se prikrivaju i ne rešavaju, da su sudstvo i mediji, kao i civilno društvo izloženi pritiscima i suzbijanju njihove prave uloge u društvu, da je na delu kampanja dezinformacija koja Srbiju udaljava od EU-a i ne pruža građanima realne informacije o koristima od članstva, kao i o dosadašnjim rezultatima u trgovini, investicijama, tehničkoj i finasijskoj pomoći, u čemu je EU prvi i glavni partner Srbije”.

Predsjednik Srbije bio je posebno “iznerviran” dijelom izvještaja koji se odnosi na zdravstveni sistem, s obzirom na činjenicu da Srbija prednjači u Evropi što se tiče vakcinisanja građana, za šta je velikim dijelom zaslužno i prijateljstvo s Kinom, odnosno million doza kineske vakcine Sinopharm koje su stigle u Beograd u janauru, a na aerodromu ih je lično dočekao Vučić. Frustraciju na kritiku je dodatno pojačala činjenica da je u tom momentu hiljade građana regije pohrlilo u Srbiju kako bi primilo vakcine.

Tako je Vučić Briselu, osvrćući se na navode u izvještaju, poručio da “gleda u svoje dvorište” te je naglasio kako Srbija ima opremu, lijekove i vakcine za borbu protiv panedmije upravo zato što se “nije oslanjala na EU”.

Ljubljenje kineske zastave i ‘čelično prijateljstvo’

Nikola Burazer, urednik portala European Western Balkans, smatra da se ovdje radi o proračunatoj poruci, koja je nastavak retorike koju je Vučić imao na početku pandemije, kada je EK najavio da bi se zabrana izvoza medicinske opreme mogla odnositi i na Zapadni Balkan, što se na kraju nije desilo. Vučić je tada rekao da “ne postoji evropska solidarnost” i da Kina nudi spas, dočekujući kinesku pomoć na aerodromu, ljubeći kinesku zastavu te hvaleći “čelično prijateljstvo” dvije zemlje.

Reklama

“Provladini mediji u Srbiji su zatim mesecima pisali izuzetno pozitivno i emotivno o Kini, dok je Unija redstavljana neutralno ili negativno. Vučić očigledno ima želju da obori ugled EU-a u Srbiji, što mu je u velikoj meri i uspelo poslednjih godina. Niti je to počelo sa pandemijom, niti će se pandemijom završiti. Narativ koji se stvara jeste da EU pritiska i ucenjuje Srbiju, ne dozvoljavajući joj da brani sopstvene interese i tražeći od nje priznanje Kosova, dok su Kina i Rusija iskreni prijatelji”, ističe Burazer.

Za Minić je činjenica da se Unija nije najbolje snašla u borbi s pandemijom i da se s Vučićevim ocjenama vjerovatno slažu i mnogi građani u regiji i druge vlade, ali da oni nemaju kinesko i rusko zaleđe koje Srbija ima da bi tako burno reagirali.

“Drugo je pitanje da li se na taj način šalju adekvatne poruke onima od kojih dugoročno očekujemo pomoć i podršku i u čiji klub hoćemo da pristupimo. Ipak, u Srbiji je bilo i propusta u borbi s pandemijom, i pored svih uspeha. Recimo, nadprosečan je broj stradalih lekara zbog propusta u organizaciji i nedostatku ljudi i resursa.”

Srbija je suviše mala da bi ikome prijetila

Ipak, iako ima podršku nezapadnih sila, ovakve Vučićeve izjave ne prolaze bez posljedica, a to pokazuje i sam proces evropskih integracija. Minić je mišljenja i da se završava period u kojem je grupacija Evropska narodna partija (EPP) u sklopu EP-a čvrsto stajala iza Vučića.

“Samo glasanje prilikom usvajanja rezolucije najavilo je zahlađivanje odnosa sa Srpskom naprednom strankom [SNS] i zaokret u odnosima čak i prema partijama iz te grupacije iz zemalja članica, što se već pokazalo na slučaju mađarkog Fidesa. Srbija je suviše mala da bi pretila i inatila se. Takav luksuz pripada drugima.”

Burazer smatra da je nemoguće ne primjetiti, kako kaže, sunovrat demokratije u Srbiji, što se reflektira sve oštrijim kritikama EP-a i protivljenjem određenih članica EU-a da se otvore nova poglavlja.

“Vučić i provladini mediji nastoje da sve ove kritike relativizuju i obesmisle svojom kritikom EU-a, prikazujući je kao nepravednu, pristrasnu, ljubomornu na srpske ekonomske uspehe i u suštini neprijateljski nastrojenu prema interesima Srbije. Kao što glasi naslov u jednom provladinom mediju – ‘Ne vole to što smo najbolji’”, kaže Burazer.

Nema negativnih komentara o Rusiji i Kini

Sve ovo ima utjecaj i na percepciju građana Srbije, kako pokazuju brojna istraživanja javnog mnijenja. Percepcija Kine je sve bolja, dok donekle opada podrška članstvu u EU.

Međutim, ono što je simptomatično je i to da su građani tokom pandemije vidjeli Kinu kao glavnog donatora, iako je Unija izdvojila više od 100 miliona eura pomoći. Na ovakvo viđenje građana zasigurno utječu i narativi predstavnika vlasti, ali i izvještavanje medija.

“Evropska unija je često na meti kritika i jednih i drugih, dok se o Rusiji i Kini skoro da ne mogu čuti ili pročitati negativni komentari. Pandemija je dala ovom trendu dodatni zamajac i dala odličnu priliku vlastima da EU u percepciji javnosti ‘zacementiraju’ kao nekoga ko ne pruža pomoć kada je ona najpotrebnija, već samo neopravdano kritikuje. Provladini mediji su posebna priča. Vi ste u poslednjih godinu dana imali naslove poput ‘Srbijo, ne plači, Kina je uz tebe’ i ‘EU bi pustila Srbe da pomru’”, kaže Burazer.

Minić dodaje da su kineski poslovni partneri i ambasadorica Kine u Beogradu gotovo svaku večer na televizijskom program u obilasku brojnih saobraćajnica u izgradnji.

Stoga ne čudi da se ovo navodi i u rezoluciji EP-a. Uprkos činjenici da je EU vodeći trgovinski partner Srbije i najveći donatori, Srbija “pridaje nerazmjerno mnogo pažnje trećim zemljama”, a posebno su istaknuti utjecaji Rusije i Kine, piše u dokumentu.

Mogao bi predsjednik da se ‘preigra’…

U tom kontekstu, samo dan nakon rezolucije, Vučić se sastao s ministrom nacionalne odbrane Kine, generalom Wei Fengheom, a dvojica zvaničnika razgovala su o daljem razvijanju odnosa i jačanju strateškog partnerstva, dok je predsjednik Srbije ponovo pohvalio inicijativu “Pojas i put” te “17+1” – forum saradnje Kine i zemalja Centralne i Istočne Evrope.

Prema riječima Minić, Srbija ima sve intenzivniju vojnu saradnju s Kinom, ali i s Rusijom, iako je intenzitet saradnje i dalje najveći s NATO-om na tom planu.

Dobrim odnosima s Pekingom i Moskvom, Vučić dobija poene i na unutrašnjem planu, ali i šalje poruku Briselu da za njega postoje i drugi strateški partneri osim EU-a, kaže Burazer. Iako mu je to do sada donosilo određene uspjehe, dodaje da uvijek postoji mogućnosti da se u “toj igri preigra i da se u određenim evropskim prestonicama upali crvena lampica”.

Izvor

Show More

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *

Back to top button
Close
Close