موستار در میان وحدت گرایی و قوم گرایی


اگر ایرما بارالیا از موستار شکایتی را علیه بوسنی و هرزگوین به دادگاه حقوق بشر اروپا در استراسبورگ نمی داد ، دوازده سال بدون انتخابات موستار به راحتی به بیست سال بدون انتخابات کشیده می شد.

بعد از توافق میان کرواتها و مسلمانها به سال 1994 ، این شهر تبدیل به محل نزاع و تنش سیاسی  اقتصادی دو طرف شده است. کروات ها با هدف ایجاد بخش سوم ، در صدد ایجاد سلطه کامل بر شهر هستند . ترکیب پنجاه – پنجاه قومی مامع از حقق اهداف کرواتها می شود ولی زرنگی کرواتها در مقایسه با مسلمانها که دچار تفرقه هستند ، موجب شده ، در دوازده سال اخیر مدیریت شهر با کروات ها باشد. هر چند این مدیرت بدون همکاری با مسلمانها نیست. بسیاری از کارشناسان سیاسی معتقدند همکاری بین حزب دموکراتیک کروات و حزب اقدام دموکراتیک ، دو حزب کروات و مسلمان و رهبرانشان دراگان چویچ و باقر عزت بگویچ در ابعاد سیاسی  اقتصادی وجود دارد و گاه این همکاری به نفع مردم نبوده است. ولی در شریطی که کروات ها از پشتیبانی دولت کرواسی برخوردار هستند ، پول و امکانات دارند و با صربها ائتلاف بسته اند، چاره چیست؟

موستار هنوز یک شهر تقسیم شده است. دوازده سال طول کشید تا انتخابات محلی در موستار برگزار شود . و هنگامی که انتخابات دو ماه قبل در موستار سرانجام برگزار شد ، همه چیز مانند گذشته باقی ماند. بیاد بیاوریم چگونه پل معروف شهر موستار در جنگ بین کرواتها و مسلمانها از سوی کرواتها منهدم شد و زخمی و شکافی بین مردم این شهر نهاد. اکنون همان زخم ها همچنان وجود دارد و جریان سیاسی کروات مانع از ایجاد شرایط عادی در شهر موستار است. هدف ایجاد تاخیر در دولت – ملت سازی و حرکت برای ایجاد یک بخش سیاسی کروات در جنوب بوسنی مانند جمهوری صربسکا است.این هدف از ابتدای جنگ با ایجاد دولت غیر قانونی هرزگ بوسنا بوجود آمد  و هر چند این دولت غیر قانونی بعد از توافق واشنگتن 1994 منحل شد ، اهداف و گرایشهای دولت هرزگ بوسنا همچنان در ذهن سیاستمداران کروات وچود دارد.

خزب اقدام دموکراتیک بزرگترین حزب سیاسی بوشنیاک در دوران پس از جنگ استراتژِی همکاری با کرواتها را در پیش دارد. این استراتژی گاه به عقب نشینی و تقسیم منافع حزبی منجر شده است. بطوری که حزب اقدام در منطقه هرزگوین تمایلی زیادی برای دخالت در امور سیاسی و اقتصادی ندارد و متقابلا کرواتها در منطقه بوسنی کمتر وارد حریم سیاسی  و اقتصادی مسلمانها می شوند. همه این تقسیم کار و تعیین مرزهای نامریی تا زمانی خوب بود که صربها از کرواتها حمایت نکنند.در ده سال اخیر بتدریج بین دو حزب بزرگ سیاسی صرب و کروات ائتلافی شکل گرفته است. هدف این ائتلاف این است که کرواتها از جدایی جمهوری صربسکا از بوسنی و هرزگوین حمایت کنند و صربها از ایجاد بخش سوم توسط کرواتها. با همکاری و توافق گسترده بین صرب ها و کروات ها ، بنظر می رسد جریان سیاسی مسلمان همچنان در اندیشه تقسیم منافع وکار با کرواتها نمی تواند مانع از قدرتمندی ائتلاف صرب و کروات بشود. یا جریان سیاسی مسلمان باید تن به مفهوم شهروندی بدهد و بطور اساسی با جدایی طلبی قومی و سرزمینی مخالفت کند و یا این که  همچنان بر الگوی تقسیم منافع قومی پافشاری کند که بنظر می رسد حزب اقدام دموکراتیک در این مسیر حرکت می کند.

در دوازده سال گذشته کرواتها با بی اعتبارسازی شورای شهر موستار ، بر این شهر حکومت کردند. این حکومت کرواتها توسط لوبو بشلیچ البته با همکاری عزت شاهویچ از حزب اقدام دموکراتیک بود. نتیجه دوازده سال حکومت توافقی بین حزب دموکراتیک کروات و اقدام دمکراتیک ( مسلمان ) به نفع بخش غربی شهر ناحیه عمدتا کروات نشین و به ضرر بخش شرقی، منطقه مسلمان نشین بود. تفاوت بین درآمد خانوارهای کروات و مسلمان و ایجاد یاس و ناامیدی در بین مردم مسلمان در این دوازده سال ، کاملا مشهود بود.

جریان انتخاب شهردار موستار این بار نیز نشان داد ، تشتت بین نیروهای وحدت گرای بوسنی و هرزگوین بیشتر از آن است تا موفق بشوند. حزب اقدام دموکراتیک با ائتلافی در قالب بلوک طرفدار بوسنی و هرزگوین ، از حزب ” ما ” و حزب سوسیال دموکرات تصور می کرد به این هدف دست خواهد یافت.  در آخرین لحظات رای گیری ،تماینده حزب ما و خانم ایرما بارالیا به نامزد کروات رای دادند و بار دیگر شهردار موستار کروات شد و البته رییس شورای شهر مسلمان. موستار شانس خود را برای تقویت جریان وحدت گرا از دست داد و بار دیگر دو حزب عمده کروات و سملمان بر مبنای طرح همکاری ، تقسیم منافع و کوشش برای فرار از تنش های بیشتر سیاسی شهر را اداره خواهند کرد.

این انتخابات چیز تازه ای برای موستار نبود. موستار همچنان یک شهر تقسیم شده بین کروات و مسلمان ماند . احتمال جنگ در این شهر کم است ولی تنش های سیاسی و دینی همچنان وجود دارد. کرواتها بر جدایی سیاسی و دینی از مسلمانها تاکید دارند. مسلمانها تمایلی به آپارتاید سیاسی و قومی ندارند و در سالهای گذشته قربانی  سیاست کرواتها بوده اند. اردوگاههای اسرا و حمله به قسمت سملمان نشین از طرف کرواتها آغاز شد تا شهر از وجود مسلمانها پاکسازی شود. هدف بنیانذار دولت هرزگ بوسن ، ماته بوبان اخراج مسلماها یا پاکسازی قومی آنها بود.

اکنون حزب قدام دموکراتیک به لطف ” خیانت ” دو نماینده شورای شهر ، در همکاری با حزب دموکرتیک کروات باقی می ماند. چیزی تغییر نکرده و قواعد بازی همکاری ، تقسیم منافع حزبی و قومی و تداوم اختلاس است.

حزب اقدام دموکراتیک مسلمان موقعیت تفاوتی از کرواتها و صربها را دارد. تنها در صورت دفاع از تمامیت بوسنی و هرزگوین ، امکان پیشبرد گفتمان ملی و مقابله با طرحهای جدایی صربها و کرواتها خواهد بود. بسنده کردن به تقسیم منافع حزبی ، در جا زدن و عطای بیشتر میدان بازی به جریانهای تجزیه است. مسلمانها باید راهی به گفتگوهای موثر و همکاریهای سترده با صربها و کرواتها پیدا کنند و به جای تقسیم منافع حزبی و تعیین خط مرزهای قومی ، بایستی به تقویت بوسنی و هرزگوین باشند ، در این صورت امکان حضور مسلمانها در بخش های مختلف کشور فراهم خوهد شد.

Show More

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *

Back to top button
Close
Close