مداخله دیرهنگام ترکیه در لیبی

This post is also available in: فارسی (Persian)

لیبی پس از معمر قذافی تبدیل به کشوری تجزیه شده ، کانون رقابت قدرتهای اروپایی و امریکا برای سلطه منابع نفتی و گازی و جای پای دهها گروه افراطی اسلام گرا. نه سال پس از بمباران ناتو در لیبی و بکار گیری هزاران نیروی القاعده تحت حمایت کشورهای غربی در بن غازی برای سقوط قذافی ، بخش عمده ای از زیر ساختهای این کشور منهدم ، دهها هزار غیر نظامی کشته وزخمی و لیبی به کانون فتنه ها و طرحهای غربی تبدیل شده است. قدرت در لیبی تنها دست دولت تریپولی نیست. دولت تریپولی از حمایت ایتالیا ، قطر و ترکیه برخوردار است و در مقابل خلیفه هفتر ، ژنرال شورشی حمایت فرانسه ، روسیه، مصر ، امارات متحده عربی و یونان را پشت سر خود دارد. هفتر کنترل بخش بزرگی از لیبی را در اختیار خود دارد. بخشهایی از لیبی نیز در دست نیروهای داعش می باشد.
ترکیه در هفته های اخیر تصمیم بر حضورنظامی در لیبی با هدف حمایت از دولت تریپولی گرفته است. دلایل متعددی برای بررسی تصمیم حکومت ترکیه وجود دارد. ترکیه و لیبی در اواسط پاییز دو تفاهم نامه جداگانه در مورد همکاریهای نظامی و مرزهای دریایی کشورها در منطقه مدیترانه شرقی امضا کردند. دولت لیبی امیدوار است حضور نظامی ترکیه مانع از سقوط آن دولت شود. دولت ترکیه به شیوه مداخله در بحران سوریه در لیبی عمل می کند. تاکنون بیش از 2500 نیروی اسلام گرای ( اخوانی و القاعده ) مورد حمایت ترکیه به لیبی اعزام شده اند . ترکیه در منطقه شرق مدیترانه در انزوا بسر می برد. تیرگی روابط ترکیه با عربستان و ائتلاف نظامی و اقتصادی یونان – اسراییل و قبرس از جمله موضوع خط لوله قبرس آنکارا را عصبانی کرده است. روابط مبهم و تیره با امریکا موجب نگرانیهای ژئوپولتیکی ترکیه است. قرارداد نیکوزیا ( پایخت قبرس شمالی ) با شرکتهای شل ، نوبل و دلک اسراییل به منظوربهره برداری از منابع گازی کالپسو موجب درآمد 9 تریلیون دلاری در 18 سال آینده خواهد شد. اتحادیه اروپا و امریکا از حامیان این قرارداد می باشند.
قرارداد ترکیه و لیبی بستر همکاری اقتصادی بین دو کشور را برای استخراج گاز در منابع دریایی مدیترانه شرقی فراهم می کند. ولی تکیه برای بدست آوردن امتیاز حفاری در آبهای مدیترانه ای لیبی بایستی به حمایت نظامی از تریپولی بپردازد. ترکیه پیشتر در صدد اسخراج نفت وگاز در آبهای مدیترانه ای قبرس ترک نشین است ولی با مخالفت شدید اتحادیه اروپا و امریکا مواجه است. هر چند ترکیه به این مخالفتها اعتنایی ندارد و در آبهای قبرس ترک نشین دست عملیات حفاری را ادامه می دهد. از سوی دیگر امریکا تحریم ها علیه نیکوزیا ( قبرس یونانی ) را لغو و اجازه صدور سلاح به این بخش قبرس را اکنون می دهد.
مداخله ترکیه در حمایت از دولت تریپولی در تضاد با طرح روسیه در حمایت از هفتر است. ترکیه و روسیه اکنون دارای پیوندهای استراتژیک نظامی هستند و این مساله بر روابط بین ترکیه و روسیه اثر منفی می گذارد. اردوغان به جای تمرکز بر منطقه قبرس ترک نشین ، از یک بحران وارد بحران دیگر می شود. مداخله ترکیه در سوریه هیچ رهاوردی برای این کشور به جز صرف میلیاردها دلار ، پذیرش میلیونها آواره سوری ، از دست رفتن اعتبار منطقه ای ، حمایت از گروههای اسلام گرای افراطی و برخی پیوندهای اقتصادی با داعش و همکاری در طرح غرب برای سرنگونی بشار اسد نداشت. و اکنون ترکیه پا به لیبی کانون توطئه های بین المللی برای تصاحب منابع نفتی و گازی ، رقابت بین توتال فرانسه و اینوی ایتالیا دو شرکت بزرگ نفتی و تخریب رابطه خود با روسیه می گذارد. حضور نظامی ترکیه در لیبی بسیار دیر صورت می گیرد و همه چیز برای ترکیه با رفتن قذافی به پایان رسیده است. احتمال بسیار کمی برای موفقیت ترکیه در دفاع از حکومت تریپولی وجود دارد و با سنجیدن قدرت در لیبی ، ژنرال هفتر دارای قدرت بیشتری است. از سویی شاید انگیزه های ایدئولوژیک ترکیه ، حمایت از حکومت تریپولی تعیین کننده سیاست ترکیه نیز باشد ، دولت تریپولی مورد حمایت برخی از گروههای اسلام گرا و تقویت جریان اخوان المسلمین در این کشور است. اسلام گرایی در این میان نقش فرعی را ایفا می کنتد هدف ترکیه دسترسی به منابع گازی شرق مدیترانه است و موفقیت نظامی تریپولی مقدمات این کار را فراهم می کند.

Show More

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *

Back to top button
Close
Close