جنگ گازی امریکا و روسیه

This post is also available in: فارسی (Persian)

هنری کیسینجر در دهه 1970 گفت: “هر کسی نفت را کنترل کند ، کشورها یا ملتها را کنترل می کند.” امروزه در یک دنیای بسیار پیشرفته ، دیجیتالی ، صنعتی و جهانی شده ، امکان مکان یابی و بهره برداری از مواد اولیه استراتژیک رو به رشد است . به همراه تقاضا برای مواد اولیه استراتژیک مورد نیاز کشورها و اقتصادهای مدرن ، مصرف در حال افزایش می باشد به همین دلیل ، مساله تأمین انرژی و امنیت مدتها از یک بستر اقتصادی کاملاً اقتصادی بیرون آمده و در سیاست و روابط بین الملل نقش فزاینده ای ایفا می کند. امروز ، اتحادیه اروپا ، چین ، ژاپن و کره جنوبی اقتصادهایی با نرخ رشد بالا نیاز بیشتری به واردات نفت و گاز دارند تا سی یا چهل سال قبل. از اینرو بزرگترین چالش کنونی اتحادیه اروپا چیزی جز پیشبرد خط لوله گازی روسی معروف به نورد استریم 2 نیست.
خط لوله Nord Stream 2 پس از این که 1885 کیلومتر آن لوله گذاری شده وارد مرحله نهایی ساخت یک چهارم باقیمانده شد. این پروژه توسط برخی کشورهای اتحادیه اروپا مانند لهستان ، کشورهای بالتیک و اوکراین و امریکا مورد حمله قرار گرفته است. این کشورها ادعا می کنند هدف انتقال گاز روسی ، پیوند اتحادیه اروپا با روسیه است. روسیه از طریق تأمین انرژی برای به دست آوردن نفوذ بیشتر در اتحادیه اروپا است. جغرافیا و منابع انرژی حرف اول را می زنند. امریکا هر کاری با متحدان خود مانند لهستان و اوکراین و کشورهای بالتیک بکند ، نمی تواند اتحادیه اروپا را به سمت خرید بیشتر گاز گران قیمت امریکایی سوق دهد. روسیه در همسایگی اتحادیه اروپا است. تنها جایگزین مناسب ایران و تا حدی قطر است .
طرح انتقال گاز روسیه به اروپا از زمان ویلی برانت صدراعظم آلمان در دهه 70 میلادی آغاز شد. این طرح متضمن انتقال گاز شوروی به کشورهای اروپای شرقی و غربی بود. این طرح علیرغم مخالفتهای روسای جمهور امریکا هیچگاه متوقف نشد. در سال1994 طرح جدید انتقال گاز موسوم به یامال از سیبری آغاز و کشورهای روسیه سفید ، لهستان و آلمان را به هم متصل کرد. بعد از آن در دوره اول ریاست جمهوری پوتین ، طرح جریان شمالی توسط شرکت گازپروم و شرکت فنلاندی فورتوم آغاز شد و در سال 2012 به پایان رسید. این طرح از ویبروگای روسیه آغاز و با گذر از کشورهای بالتیک به گریفث والد در آلمان رسید. از طریق این خط لوله بالغ بر 55 میلیارد مترمکعب گاز روسی به آلمان سالیانه منتقل می گردد و با اضافه کردن 12 خط لوله گاز پروم ، روسیه سالیانه مجموعا 201 میلیارد متر مکعب گاز به اتحادیه اروپا می رساند. از اینرو روسیه و اتحادیه اروپا همکاران استراتژیک بدون رقیب می باشند. با اتمام خطر لوله استریم نورد 2 ، آلمان قدرت رشد و توسعه اقتصادی خود را به مراتب افزایش داده و این کشور را به قدرت بی بدیلی در اتحادیه اروپا تبدیل می کند. روسیه آرام و تدریجی به آغوش خانه اروپایی بازمی گردد و امریکا تنها می تواند با تحریم ها بخصوص در عرصه فن آوری بالای مورد نیار صنعت گاز روسیه پیشرفت این طرح را تا حدی بکاهد.
امریکا دو دلیل ژئوپواتیک برای مخالفت با نفوذ روسیه و تامین انرژی اتحادیه اروپا دارد. برژینسكی ، مشاور سابق امنیت ملی اروپا را متحد طبیعی آمریكا و “پل اصلی دموکراتیک” نامید. اروپا به عنوان پلی برای امریکا عمل می کند تا بتدریج نفوذ خود را بیشتر به سمت اوراسیا ، روسیه و شمال آفریقا و خاورمیانه گسترش دهد. بدون مناطق حاشیه غربی اوراسیا ، امریکا نفوذ خود را در خاورمیانه از دست می دهد. از اینرو بزرگترین تهدید برای امریکا ، امکان همکاری و مشارکت استراتژیک بین اتحادیه اروپا ، روسیه ، چین و قدرتهای منطقه ای مانند ایران است. دلیل دوم محاسبه اقتصادی خالص است. از سال 2012 ، امریکا شروع به استخراج بنزین شل ، سه برابر کردن تولید داخلی خود و به دنبال بازارهای صادراتی جدید در سراسر جهان است. امریکا مشتریانی مانند چین دارد ، این کشور بزرگترین وارد کننده LNG آمریکا است. مساله تهیه LNG به اروپا بازاری بسیار آور با پتانسیل فشار به روسیه به عنوان رقیب در صنعت گاز باز خواهد کرد. به دلیل قیمت سی درصد بالاتر گاز امریکا نسبت به گاز روسیه ، این کشور سود زیادی از تحریم روسیه و فروش LNG به اتحادیه اروپا دارد. سیاست کنونی امریکا فشار بر لهستان ، کشورهای بالتیک و حتی اوکراین است تا ال ان جی امریکا را بخرند. امریکا اسم گاز صادراتی خود به اروپا به قیمت سی درصد بالاتر را گاز آزادی نام نهاده است.

هدف فدراسیون روسیه در این واقعیت نهفته است که این کشور شریک تجاری دیرینه با اتحادیه اروپا است . روسیه خود را به عنوان یک شریک استراتژیک و تجاری قابل اعتماد و با ارائه گاز ارزان قیمت ، تحریم ها را می شکند. استراتژی پوتین در جریان صادرات گاز ایجاد یک نظم چند قطبی است و یان بدون نقش صادرات گاز روسیه به اتحادیه اروپا امکان ندارد. براساس آخرین آمار ، روسیه بیش از 200 هزار میلیارد متر مکعب گاز به اتحادیه اروپا صادر می کند که طی سالهای متمادی به طور مرتب در حال افزایش است. روسیه می تواند از گاز به عنوان ابزاری برای فشار و نفوذ ژئوپلیتیکی بر کشورهای اتحادیه اروپا و کشورهای دیگر استفاده کند .
اروپا در هر شکلی اقدام به واردات گاز و تکمیل خط دوم گازی روسیه خواهد کرد و امریکا از طریق انتقال گاز مایع به اروپا و ایجاد لولوه های انتقال از جزیره کرک و فشار سیاسی مضاعف بر مصرف کنندگان گاز روسیه سعی در مقابله با نفوذ روسیه دارد. کشورهای همسوی امریکا مانند کرواسی ، مجارستان و لهستان و کشورهایی از اسکاندیناوی د فشار امریکا برای قطع ارتباط و عدم همکاری با روسیه در جریان انتقال گاز هشتند و در نهایت اینت قیمت گاز است که عنصر تعیین کننده برای روسیه و شکست امریکا خواهد بود.

سعید عابدپور/ اعتماد

Show More

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *

Back to top button
Close
Close